19 Νοέ Τι πρέπει να γνωρίζετε για τις Μονάδες Ελέγχου Ρύπανσης (Μ.Ε.Ρ)

Οι Μονάδες Ελέγχου Ρύπανσης (ΜΕΡ) αποτελούν βασικές υποδομές για την προστασία του περιβάλλοντος, ειδικά σε περιοχές με αυξημένη κυκλοφορία ή βιομηχανική δραστηριότητα. Σκοπός τους είναι ο διαχωρισμός υδρογονανθράκων, λιπαντικών και ρυπαντών από τα όμβρια ύδατα, πριν αυτά καταλήξουν στο φυσικό περιβάλλον.

Τι είναι οι Μονάδες Ελέγχου Ρύπανσης (ΜΕΡ)

Οι ΜΕΡ είναι ειδικές εγκαταστάσεις που συγκρατούν:

• ελαφρούς πτητικούς υδρογονάνθρακες
• μη σαπωνοποιούμενες ουσίες
• λιπαντικά και έλαια

ώστε το νερό που απορρίπτεται να πληροί τα όρια που θέτει η Ευρωπαϊκή και Ελληνική νομοθεσία.

Κατηγορίες ΜΕΡ

Οι Μονάδες Ελέγχου Ρύπανσης χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:

1️⃣ Εκτεταμένες χωματουργικές διαμορφώσεις

(λίμνες, χωμάτινες δεξαμενές)

Πλεονεκτήματα:

• πολύ υψηλή απόδοση (έως και 90% συγκράτηση ρύπων)
• αξιοποίηση φυσικών διεργασιών (ήλιος, φύτευση, καθίζηση)

Μειονεκτήματα:

• απαιτούν μεγάλες, επίπεδες εκτάσεις
• δεν εφαρμόζονται σε περιοχές με έντονο ανάγλυφο
• επηρεάζονται έντονα από κλιματικές συνθήκες
• υψηλό κόστος συντήρησης

2️⃣ Εργοστασιακές Μονάδες Ελέγχου Ρύπανσης

Οι εργοστασιακές ΜΕΡ σχεδιάστηκαν για να ξεπεράσουν τα παραπάνω προβλήματα. Πρόκειται για συμπαγείς, ελεγχόμενες εγκαταστάσεις, που περιλαμβάνουν:

• φρεάτιο μερισμού
• διαχωριστή υδρογονανθράκων
• δεξαμενή αποθήκευσης τοξικών αποβλήτων

Η απόδοσή τους κυμαίνεται συνήθως από 60% έως 80%, ανάλογα με:

• την ποιότητα της μελέτης
• τις πραγματικές απορροές
• τις τοπικές συνθήκες

Διαχωριστές Υδρογονανθράκων: Η «καρδιά» των ΜΕΡ

Οι διαχωριστές υδρογονανθράκων είναι βιομηχανικά συστήματα που λειτουργούν με φυσική βαρυτική διεργασία.

Πώς λειτουργούν:

1. 1. Τα βαρύτερα στερεά κατακάθονται στον πυθμένα (λάσπη)
   2. Τα έλαια και οι υδρογονάνθρακες, επειδή είναι ελαφρύτερα, συγκεντρώνονται στην επιφάνεια
   3. Ειδικά φίλτρα συσσωμάτωσης αυξάνουν την απόδοση του διαχωρισμού

Στην Ελλάδα είναι γνωστοί και ως:

• ελαιοδιαχωριστές
• ελαιολασποσυλλέκτες
• βορβοροσυλλέκτες

Πού χρησιμοποιούνται οι Διαχωριστές Υδρογονανθράκων

Οι διαχωριστές υδρογονανθράκων εφαρμόζονται ευρέως σε:

• αυτοκινητόδρομους
• πρατήρια υγρών καυσίμων
• χώρους στάθμευσης
• λιμάνια
• αεροδρόμια
• αμαξοστάσια και συνεργεία
• χώρους μεταφόρτωσης καυσίμων

Ιδιαίτερα κρίσιμος είναι ο ρόλος τους σε περιοχές με:

• πηγές και υπόγεια νερά
• ποτάμια και λίμνες
• περιοχές Natura 2000

Κατηγορίες Διαχωριστών (EN 858)

Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πρότυπο EN / ΕΛΟΤ 858:

Κατηγορία I:

• υπολειμματικοί υδρογονάνθρακες < 5 mg/L
• η μόνη αποδεκτή λύση βάσει ελληνικής νομοθεσίας

Κατηγορία II:

• υπολειμματικοί υδρογονάνθρακες < 100 mg/L
• πρακτικά ανεπαρκής για σύγχρονες απαιτήσεις

ΜΕΡ και Αυτοκινητόδρομοι στην Ελλάδα

Οι ΜΕΡ ξεκίνησαν να εγκαθίστανται το 2008 από την Εγνατία Οδό και στη συνέχεια:

• Ε65
• ΠΑΘΕ
• Νέα Οδός
• Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου
• Αεροδρόμια

Σήμερα έχουν προβλεφθεί πάνω από 250 ΜΕΡ, όμως μόνο μέρος αυτών έχει υλοποιηθεί.

Ιδιαίτερη έμφαση απαιτείται σε περιοχές όπως:

• ο ποταμός Αλιάκμονας
• ζώνες ύδρευσης Θεσσαλονίκης
• περιοχές Natura 2000

Συντήρηση Μονάδων Ελέγχου Ρύπανσης

Η σωστή λειτουργία των ΜΕΡ εξαρτάται από ετήσια συντήρηση, η οποία περιλαμβάνει:

• καθαρισμούς φρεατίων & εσχαρών
• έλεγχο φίλτρων και φλοτεροδιακοπτών
• απομάκρυνση λάσπης και τοξικών αποβλήτων
• δειγματοληψίες εξόδου

Η έλλειψη συντήρησης οδηγεί σε:

• μειωμένη απόδοση
• κίνδυνο υπερχείλισης
• περιβαλλοντική επιβάρυνση

Ο ρόλος της ΠΡΟΣΠΕΡ ΕΛΛΑΣ

Η ΠΡΟΣΠΕΡ ΕΛΛΑΣ έχει:

• εγκαταστήσει το σύνολο σχεδόν των ΜΕΡ στην Ελλάδα
• συμμετάσχει σε εργασίες συντήρησης
• τεχνική επάρκεια για μελέτη, κατασκευή και υποστήριξη ΜΕΡ

📌 Συμπέρασμα

Οι Μονάδες Ελέγχου Ρύπανσης και οι Διαχωριστές Υδρογονανθράκων δεν είναι απλώς τεχνικά έργα. Είναι υποδομές ζωτικής σημασίας για την προστασία του νερού, του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.